Bir zamanlar, deniz kenarında küçük bir kasabada yalnız bir marangoz yaşarmış.
Adı Geppetto’ymuş.
Her gün elindeki tahta parçalarına şekil verir, ama içindeki sessizliği dindiremezmiş.
Bir gün, kalbinden geçen bir dileği fısıldamış:
“Keşke bu kuklanın bir kalbi olsaydı…”
O gece, yıldızlar arasından bir peri inmiş.
Kuklaya sihirli değneğini dokundurmuş ve demiş ki:
“Sana can vereceğim, ama gerçek bir çocuk olabilmen için, kalbini dinlemeyi ve doğruyu söylemeyi öğrenmelisin.”
Sabah olunca Pinokyo sevinçle uyanmış, dünyayı keşfetmek istemiş.Ama dünya, onun sandığı kadar masum değilmiş. Yalanlar, kandırmacalarla doluymuş.
Pinokyo, iç sesini susturdukça yalanlar söylemiş. Ve her yalanında burnu uzamaya başlamış. Biraz daha uzaklaşmış kendinden, masumiyetinden.
Bir gün, vicdanının sesi — küçük Cırcır Böceği — fısıldamış:
“Gerçek olmak için sadece canlı olman yetmez, kalbinin dürüst olması gerekir.”
O an Pinokyo’nun gözlerinden yaşlar süzülmüş. Tahta göğsünün altından bir sıcaklık yükselmiş.
Ve anlamış: Kalp sihirle değil, farkındalıkla atar. İşte o anda kukla, gerçek bir çocuğa dönüşmüş.
“Hakikatine dönen her ruh, can bulur.”
Masalın İçimizdeki Yankısı
Pinokyo….Hepimizin çocukluğunun hikayesi.
Hatıralarımda: “Eyvah!!! yalan söylersem burnum uzayacak!! ” diyerek korktuğum, orijinal haliyle biraz karanlık bir hikaye.
Ama, insanın kendini inşa etme yolculuğunun sembolü…
Hepimiz biraz Pinokyo’yuz, aslında;
O, tahtadan dönüşürken hayata, biz de topraktan evriliyoruz, insanlığa.
Dönüşüm için verdiğimiz sözler var,
Dünyada kendimizi/sözlerimizi unuttuğumuz, unuttukça üzerimizi kaplayan egolarla, başkalaşan formlarımız var,
Pinokyo’nun iplerle bağlı olması gibi, bizde de modern çağın görünmez ipleri var,
Ve kendimizi hatırlamamız için etrafımıza yerleştirilen muazzam bir sistem, içsel rehberliğimiz var,
Bizi uyanışa davet eden insanlar, olaylar, dersler var.
“Herkes uyanamıyor”, derler, bilenler…
Umuyorum ki bu yazı kendimizi hatırlamaya ilham olsun. Bizi derin uykularımızdan zerafetle uyandırsın.
Uyanışın Psikolojisi: Kimlikten Öze - Tahtadan Kalbe
Sevgili Dostum Gerçekte Biz Kimiz?
Dünya hayatımızın anne ve babayla başladığını hatırlarsak “biz” soyların uzantısı, genetik aktarımlar olabilir miyiz?
Bir aileye evlat, bir topluma vatandaş, zamanla eş, arkadaş, öğretmen, zeki, çalışkan… “Biz”, bize öğretilen roller olabilir miyiz?
Ya hiç biri değilsek!
Carl Jung’a göre, her insan hayatı boyunca topluma uyum sağlamak, sevilmek ya da kabul görmek için maskeler takar.
Ama bu maskeler uzun süre takılı kalırsa, kişi gerçek benliğinden uzaklaşır, sahte bir benlik oluşturur:
“İyi olursam sevilirim”, “başarılı olursam değerli olurum.”
“Mükemmel/ zengin/ güzel/ ….olmalıyım.”
Bu özdeşleşmeler, bizi hayatta tutar ama aynı zamanda ruhumuzu sıkıştırır.
Pinokyo’nun “gerçek bir çocuk olma” arzusu gibi, biz de bu sıkışıklıktan/ sahtelikten sıyrılarak, özgür olmak isteriz.
Özgürlük derken, içimde “Ölmeden önce ölünüz” öğüdü yankılanıyor; çünkü gerçek özgürlük, geçici sıfatlar bizi bırakmadan, o kimliklerin üzerimizdeki gücünü bırakabilmektir. Ruh ölümsüzdür; ölmesi gereken, sadece ona dar gelen kimlik elbiseleridir, aslında.
“İnsanın en güçlü bağımlılığı, kendi hikayesidir.” – Carl Jung
Değişim istemek kolay, değişmeye razı olmak zordur
Pinokyo kendi yalanına inanırken, onu uyandıran vicdanının sesi ile yüzleşmesi idi. Çünkü değişim, yüzleşmeyi ister, kaçışı değil.
Fakat değişim kolay değildir. Güvenli bulamayız, kaçmak isteriz. Bu duruma “bilişsel çelişki” denir: Bir yanımız değişmek ister, ama diğeri direnç gösterir.
Ayrıca her bir kimliğimiz, bırakın dönüşmeyi sürekli onu beslememizi bekler;
“Güçlüyüm” kimliği, ne olursa olsun güçlü olma zorunluluğu getirirken,
güçlü durmamız gereken olayları hayatımıza çeken bir mıknatıs olur.
Daha da kötüsü, özdeşleştiğimiz kimlikleri herhangi bir sebeple kaybetsek, dengemiz altüst olur;
Bütün hayatını mesleğine adayan biri işini kaybederse,
Kendini eşine adayan biri aldatılırsa ya da boşanırsa, yıkılır. Boşluğa düşüp, hayatı anlamsızmış gibi gelebilir.
Tasavvufta; ”Nefis insanı yanıltır, kendini haklı gösterir, gölgesini görmesine izin vermez.” derken, kimliklerimizin yarattığı sanal gerçekliklerin dışındakilere kör olduğumuzdan bahsedilir.
Ama hakikat, onu görmemizi hep sabırla bekler.
Yalan, Savunma ve Gerçeklik
Freud, yalan söylemenin çoğu zaman bilinçdışı bir savunma mekanizması olduğunu söyler.
Kendimizi suçluluk, utanç ya da korkudan korumak için “küçük” yalanlar söyleriz. Pinokyo’nun her yalanı aslında bir kendini koruma refleksidir, burnu her seferinde uzar çünkü her yalan, onu kendinden bir adım daha uzaklaştırır.
Yalan, sadece dış dünyaya söylenmez; insan en çok kendine yalan söyler;
“Ben iyiyim” deriz, geçiştiririz. Oysa kalbimiz ağrıyordur. Orda duygularımızla yüzleşmekten korkarız.
“Suçlu o!” deriz, çünkü kendi payımızı görmek zordur.
Psikolojik olarak, dürüstlük sadece doğruyu söylemek değil; kendine karşı şeffaf olabilmek, duygularla temas kurabilmek demektir.
Uyanışın Sorumluluğu
Uyanış, son dönemlerin popüler kavramlarından biri olduğu için biraz melankolik biraz romantik bir kavram olarak algılanıyor, olabilir. Fakat romantik bir hâl değildir; bazen yorar, bazen yalnız bırakır, bazen de kimse seni anlamaz.
Çünkü artık sustuğun yalanlarla yaşayamazsın. Artık “herkes gibi olma” ihtiyacın yoktur.
Ama işte tam orada, kalbinin ritmiyle yeniden dünyaya doğarsın. Kendi eşsizliğinle tanışırsın.
Psikolojide buna “bütünleşme” denir; kişinin iç ve dış dünyasının bir olması hâli.
Tasavvufta ise “kalbin dirilişi” olarak anlatılır.
Kalp ve zihin farklı dillerdir, ama aynı hakikati söylerler, artık dengededirler.
Yapabileceğin Uygulamalar
1. “Burnum Uzuyor mu?” Günlüğü
Her akşam kendine, şu üç soruyu sorabilirsin:
Bugün hangi konuda kendime dürüst olamadım?
Hangi davranışım korkudan kaynaklandı?
Kalbim bana ne söylemek istedi?
Sadece fark et, lütfen kendini yargılama.
2. Cırcır Böceği Meditasyonu- Kalbin Fısıltısı
Sessiz bir alanda, elini kalbine koyup, nefesini dinlerken içinden şu cümleyi tekrarlayabilirsin;
“Hakikat kalbimde, yolumu o gösterir.”
3. Gerçek Olma Niyeti
Her sabah aynaya bakarken, kendini dürüstlüğe davet edebilirsin;
“Bugün maskesiz olmayı seçiyorum. Gerçek halimle görünmeye razıyım.”
Bazen maskelerimizi takmamız gereken durumlar olur, o zamanlarda da;
“Şimdi, ….. maskemi takınıyorum” diyerek bilinçli bir farkındalığı seçebilirsin.
4.“Ben Kimim?” Katmanlarını Soymak
Her gün 5 dakika ayırıp ve kendine şu soruları sorabilirsin;
Ben kimim? → “Bir öğretmenim.”
Öğretmen olmasam kimim?
Kadın/erkek olmasam kimim?
Adım olmasa kimim?
Tüm sıfatlarım, rollerim, unvanlarım gitse — ben kimim?
Bugün hangi yalan, beni kendimden uzaklaştırıyor?
Hangi gerçek, içimde doğmak istiyor?
Günün Niyeti
Bugün, kalbimin fısıltısını duymaya,
Gerçeği ararken, yumuşak kalmaya,
Ve her adımda biraz daha “ben” olmaya niyet ediyorum.
Kalbim rehberim olsun. Yolum, hakikatle aydınlansın.
Sevgi ve Işıkla
Neslihan
Not; Pinokyo resimi Pinterest’te aittir. Herhangi bir hak ihlali amaçlanmamıştır.